ZDBCشتاب‌دهنده‌های لاستیک
نام محصول: شتاب‌دهنده لاستیک ZDBC (علامت تجاری BZ)
نام شیمیایی: دی‌بوتیل‌دی‌تیوکربامات روی (Zinc Dibutyldithiocarbamate)
شاخص‌های کلیدی: نقطه ذوب اولیه حداقل ۱۰۴ درجه سانتی‌گراد، محتوای روی ۱۳ تا ۱۵٫۵ درصد، ظاهر پودری سفید تا خاکستری روشن
ویژگی متمایز: شتاب‌دهنده فوق‌سریع (Ultra-accelerator)، فعال در دماهای پایین، غیرلکه‌زا و شفاف‌کننده قطعه
کاربردهای اصلی: محصولات غوطه‌وری لاتکس طبیعی و مصنوعی، قطعات لاستیکی شفاف و پزشکی، پروفیل‌های EPDM و چسب‌های پایه الاستومری
اشتراک گذاری:
شتاب‌دهنده لاستیک ZDBC چیست؟ (Zinc Dibutyldithiocarbamate – BZ)
شتاب‌دهنده ZDBC که در بازار با نام اختصاری BZ و نام شیمیایی دی‌بوتیل‌دی‌تیوکربامات روی (Zinc Dibutyldithiocarbamate) شناخته می‌شود، از فعال‌ترین و سریع‌ترین شتاب‌دهنده‌های ولکانیزاسیون در دسته‌بندی شتاب‌دهنده لاستیک است. این نمک آلی-فلزی با فرمول مولکولی C₁₈H₃₆N₂S₄Zn در گروه شتاب‌دهنده‌های اولترا (Ultra-accelerators) قرار دارد و به دلیل نرخ پخت فوق‌العاده بالا حتی در دماهای پایین (زیر ۱۰۰ الی ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد)، انتخاب نخست صنایع فرآوری لاتکس طبیعی و سنتزی به شمار می‌رود.
ZDBC ماهیتی کاملاً غیرلکه‌زا (Non-Staining) دارد و به همین جهت در ساخت محصولات لاستیکی شفاف، بهداشتی و نوارهای آب‌بندی رنگ روشن کاربرد دارد. علاوه بر این، به عنوان شتاب‌دهنده ثانویه بسیار کارآمد در کنار تیازول‌ها و سولفن‌آمیدها در الاستومرهای کم‌فعال نظیر EPDM و بوتیل رابر به کار گرفته می‌شود.
مشخصات فنی و خواص فیزیکی-شیمیایی ZDBC
شاخص‌های شناسنامه‌ای و حدود استاندارد کنترل کیفیت شتاب‌دهنده ZDBC بر پایه الزامات آزمایشگاهی بین‌المللی در جدول زیر آمده است:
| مشخصه فنی | مقدار مشخصه استاندارد | توضیحات و مفهوم کاربردی |
|---|---|---|
| نام تجاری / نماد اختصاری | ZDBC / BZ | کد متداول تجاری در فرمولاسیون‌های لاستیک و لاتکس |
| نام شیمیایی مرجع | Zinc Dibutyldithiocarbamate | کمپلکس روی با گروه‌های دی‌بوتیل‌آمین و دی‌سولفید |
| CAS Number | 136-23-2 | شناسه جهانی ثبت ماده شیمیایی |
| فرمول مولکولی و جرم مولی | C₁₈H₃₆N₂S₄Zn (~474.1 g/mol) | ساختار آلی-فلزی با انحلال‌پذیری بالا در ماتریس الاستومر |
| خانواده شیمیایی | دی‌تیوکربامات‌های روی (Dithiocarbamates) | شتاب‌دهنده اولترا (Ultra-accelerator) با فعالیت شدید |
| شکل ظاهری و رنگ | پودر سفید تا خاکستری بسیار روشن | عدم ایجاد تغییر رنگ در قطعات شفاف و سفید |
| نقطه ذوب اولیه (Initial MP) | حداقل 103°C الی 104°C | معیار کنترل خلوص سنتز و کیفیت گرید |
| محتوای فلز روی (Zinc Content) | 13.0% – 15.5% | شاخص غلظت فلز فعال در شبکه پیوند عرضی |
| افت حرارتی / رطوبت (Heat Loss) | حداکثر 0.30% – 0.50% | کنترل ترکیبات فرار و ممانعت از عیب تخلخل |
| خاکستر کل (Total Ash) | حداکثر 0.50% | کنترل ناخالصی‌های غیرآلی اضافه |
| حلالیت در آب | عملاً نامحلول | محلول در بنزن، کلروفرم، تتراکلرید کربن و تولوئن |
مکانیزم عملکرد و مزایای فنی شتاب‌دهنده ZDBC
- فعالیت فوق‌سریع در ولکانیزاسیون (Ultra-Fast Curing): ZDBC سرعت پخت بسیار بالایی دارد و می‌تواند منحنی پخت را در کوتاه‌ترین زمان به حداکثر مدول برساند.
- پخت در دماهای پایین (Low Temperature Cure): قابلیت فعال‌سازی شبکه ولکانیزاسیون گوگردی در بازه دمایی ۱۰۰ تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد یا حتی در دمای محیط (در سامانه‌های چسب و غوطه‌وری لاتکس).
- عملکرد به عنوان آنتی‌اکسیدانت ثانویه در چسب‌ها: به دلیل وجود اتم گوگرد و کمپلکس روی، این ماده در سیستم‌های چسب حساس به فشار (PSA) و چسب‌های پایه حلال، خاصیت ضداکسیداسیون و پایدارکنندگی در برابر پیری از خود نشان می‌دهد.
- پایداری رنگ و عدم لکه‌زایی: بر خلاف شتاب‌دهنده‌های گوانیدینی و آروماتیک، هیچ‌گونه زردشدگی یا تغییر رنگی در قطعات ایجاد نکرده و شفافیت الاستومر را حفظ می‌کند.
- نقش بوستر در آمیزه‌های EPDM: در کامپاندهای EPDM به همراه تیازول‌ها (MBTS) و تیورام‌ها (TMTD) جهت تسریع سرعت خطوط اکستروژن پیوسته به کار می‌رود.
سازگاری شتاب‌دهنده ZDBC با انواع کائوچو و لاتکس
| پلیمر پایه / سامانه | نقش کاربردی ZDBC | نکات فرمولاسیونی و عملکرد |
|---|---|---|
| لاتکس طبیعی و مصنوعی | شتاب‌دهنده اولیه اصلی | پخت سریع در دمای پایین بدون تخریب فیلم لاتکس؛ اغلب همراه با ZDEC یا زینک اکسید |
| NR (کائوچوی طبیعی خشک) | شتاب‌دهنده اولیه یا ثانویه | کاربرد در قطعات شفاف و قالب‌گیری‌های سریع؛ نیازمند کنترل دقیق اسکورچ |
| EPDM | شتاب‌دهنده کمکی و ثانویه | افزایش چگالی اتصالات عرضی در پروفیل‌های ساختمانی و نوارهای آب‌بندی خودرو |
| SBR & BR | بوستر و فعال‌کننده تیازول‌ها | تنظیم زمان ولکانیزاسیون و بهبود خواص برگشت‌پذیری الاستیک |
| NBR (نیتریل رابر) | شتاب‌دهنده پخت سریع | تولید دستکش‌های نیتریلی و قطعات غوطه‌وری مقاوم به روغن |
| IIR (بوتیل رابر) | شتاب‌دهنده فعال در سیستم‌های گوگردی | جبران واکنش‌پذیری پایین پیوندهای دوگانه بوتیل در تولید تیوب و درزگیر |
میزان مصرف توصیه‌شده ZDBC در کامپاند
دوز بهینه مصرف ZDBC به ساختار سامانه، نوع کائوچو و شیوه شکل‌دهی وابسته است:
- در سیستم‌های لاتکس (به عنوان شتاب‌دهنده اولیه): حدود ۰٫۵ تا ۱٫۵ phr به همراه اکسید روی فعال.
- در لاستیک‌های خشک (NR، SBR، NBR): حدود ۰٫۵ تا ۱٫۰ phr به‌تنهایی یا ۰٫۱ تا ۰٫۳ phr به عنوان شتاب‌دهنده ثانویه.
- در پروفیل‌های اکسترودی EPDM: حدود ۱٫۰ تا ۲٫۰ phr در ترکیب با MBTS و TMTD در پخت پیوسته هوای گرم (LCM / HAV).
توجه: مصرف بیش از حد مجاز ZDBC ممکن است منجر به پدیده بلومینگ سطحی (Blooming) و کاهش شدید ایمنی پیش‌پخت (Scorch Time) شود؛ بنابراین تعیین دوز نهایی باید بر اساس آزمون‌های رئومتری (MDR) انجام پذیرد.
کاربردهای صنعتی شتاب‌دهنده لاستیک ZDBC
- صنایع فرآوری لاتکس: دستکش‌های جراحی و صنعتی، کاندوم، بادکنک‌ها، نخ‌های کشسان لاتکسی و اسفنج‌های قالبی.
- قطعات لاستیکی شفاف و پزشکی: تولید سرپستانک، ماسک‌های تنفسی، لوله‌های سیلیکونی و شفاف با پایه پلی‌ایزوپرن و NR.
- پروفیل‌ها و نوارهای آب‌بندی EPDM: تثبیت شکل هندسی پروفیل‌های اسفنجی و توپر در خطوط اکستروژن بدون ایجاد افتادگی مذاب.
- چسب‌ها و سیلانت‌های الاستومری: بهبود چسبندگی، افزایش سرعت گیرش و پایدارسازی حرارتی چسب‌های مایع بر پایه لاستیک.
- روکش‌های کابل و وسایل الکتریکی: تسریع ولکانیزاسیون عایق‌های انعطاف‌پذیر با حداقل تجمع حرارتی.
پارامترهای کلیدی در برگه آنالیز کیفی (COA / TDS) شتاب‌دهنده ZDBC
- نقطه ذوب اولیه (Initial Melting Point): حداقل ۱۰۳ الی ۱۰۴ درجه سانتی‌گراد جهت اطمینان از فرآیند سنتز خالص و عدم حضور روغن‌های فرآیندی تجزیه‌شده.
- محتوای روی (Zinc Content): قرار داشتن در بازه ۱۳ تا ۱۵٫۵ درصد که نشان‌دهنده درستی استوکیومتری واکنش کمپلکس روی است.
- افت وزنی حرارتی (Loss on Drying): حداکثر ۰٫۴۰٪ به منظور ممانعت از تبخیر حلال‌ها و تشکیل حفره در بافت قطعات شفاف.
- اشکال تجاری عرضه: پودر خالص میکرونیزه، پودر روغنی (Oiled Powder جهت حذف غبار محیط توزین)، گرانول و گریدهای مستربچ پیش‌پراکنده (مانند ZDBC-80 با پایه الاستومری).
اصول انبارداری و نکات ایمنی کار با ZDBC
- کیسه‌ها در محیطی خشک، کاملاً خنک (ترجیحاً زیر ۳۰ درجه سانتی‌گراد) و با تهویه هوای مداوم انبار شوند.
- به دلیل نقطه ذوب نسبتاً پایین (حدود ۱۰۴ درجه سانتی‌گراد)، محصول باید از منابع حرارتی، لوله‌های بخار و تابش مستقیم نور خورشید دور نگه داشته شود تا کلوخه نگردد.
- استفاده از ماسک ضدغبار، دستکش و عینک ایمنی هنگام توزین جهت جلوگیری از تماس پوستی و تنفسی الزامی است.
- در خطوط تولید با الزامات بهداشتی و صادراتی خاص، بررسی مقررات تشکیل نیتروزآمین‌ها مطابق استانداردهای بین‌المللی توصیه می‌شود.
خرید و استعلام قیمت شتاب‌دهنده ZDBC از همیار تجارت یاوند
شرکت همیار تجارت یاوند واردکننده مستقیم شتاب‌دهنده اولترا ZDBC (گرید BZ) در اشکال پودری، پودر روغنی و گرانولی با بسته‌بندی استاندارد کیسه‌ای ۲۵ کیلوگرمی از برترین تولیدکنندگان بین‌المللی است. تضمین اصالت کالا، درصد روی استاندارد و ارائه مستقیم برگه‌های آنالیز کیفی (COA) و مشخصات فنی (TDS) از ویژگی‌های خدمات این مجموعه است.
جهت هماهنگی و دریافت خدمات زیر:
- استعلام قیمت روز، حداقل میزان سفارش و شرایط تسویه اعتباری یا نقدی
- بررسی موجودی انبارهای تهران و امکان تحویل فوری به سراسر کشور
- اخذ دیتاشیت فنی رسمی (TDS)، برگه اطلاعات ایمنی (SDS) و COA معتبر هر پارت بار
- مشاوره مهندسی پیرامون نسبت بهینه فرمولاسیون در سامانه‌های لاتکس و ترکیب هم‌افزا با شتاب‌دهنده‌های تیازولی در EPDM
با کارشناسان واحد فروش همیار تجارت یاوند تماس حاصل فرمایید.